شکل گیری سیستم های خبره

در دهه ۱۹۷۰، ادواردفیگن بام در دانشگاه استانفورد به دنبال کشف روش حل مسئله ای بود که خیلی کلی و همه منظوره نباشد. پژوهشگران دریافتند که یک متخصص معمولاً دارای شماری رموز و فوت و فن خاص برای کار خود می‌باشد و در واقع از مجموعه‌ای از شگردهای سودمند و قواعد سرانگشتی در کار خود بهره می‌برد، این یافته مقدمه پیدایش سامانه خبره بود. سامانه خبره با برگرفتن این قواعد سر انگشتی از متخصصین و به تعبیری با تبدیل فرایند استدلال و تصمیم‌گیری متخصصین به برنامه‌های رایانه‌ای می‌تواند به عنوان ابزار راهنمای تصمیم‌گیری در اختیار غیرمتخصص و حتی متخصصین کم تجربه قرار گیرد.

تعریف سیستم خبره

سامانه‌های خِبره یا سیستم‌های خِبره (Expert systems) به دسته‌ای خاص از نرم‌افزارهای رایانه‌ای اطلاق می‌شود که در راستای کمک به کاردانان و متخصّصان انسانی و یا جایگزینی جزئی آنان در زمینه‌های محدود تخصّصی تلاش دارند. اینگونه سامانه‌ها، در واقع، نمونه‌های آغازین و ساده‌تری از فناوری پیش‌رفته‌تر سامانه‌های دانش-بنیان به شمار می‌آیند.

این سامانه‌ها معمولاً اطلاعات را به شکل واقعیت هاو قواعددر دادگانی به نام پایگاه دانش به شکل ساختار مند ذخیره نموده، و سپس با بهره‌گیری از روشهایی خاص استنتاج از این داده‌ها نتایج مورد نیاز حاصل می‌شود.

يک سيستم خبره يک سيستم اطلاعاتي مبتني بر دانش است که دانش خود را در يک حوزه کاربردي پيچيده و خاص بکار مي برد و به عنوان يک مشاور متخصص براي کاربر نهايي عمل ميکند سيستمهاي خبره به سوالاتي در زمينه مشکلات و مسائل خاص بوسيله استنباطي نظير استنباط انسان در حوزه دانشي که در آن متخصص است، جواب ميدهد سيستمهاي خبره بايد قادر باشند که فرايند استدلال و نتيجه گيري خود را براي کاربر نهايي توضيح دهند. زماني که سازمان با مشکلات پيچيده مواجه است، غالبا از خبره ها براي مشاوره استفاده ميکند اين خبره ها ، دانشي خاص و تجربه اي خاص در يک حوزه خاص دارند. . سازمانها افراد خبره را براي موقعيتهاي غير ساختارمند جمع ميکنند . در واقع سيستم خبره سعي دارد تا از متخصصين انساني تقليد کند.

به بيان ديگر سيستمهاي خبره برنامه هاي نرم افزاري هستند که الگوها ي منطقي اي را که يک متخصص بر اساس آن ها تصميم گيري مي کند، شناسايي مي نمايند و سپس بر اساس آن الگوها، مانند انسا نها تصميم گيري مي کنند . اين سيستم ها برنامه هايي هستند که پايگاه دانش آن ها انباشته از اطلاعاتي است که انسان ها هنگام تصميم گيري درباره يک موضوع خاص، براساس آن ها تصميم مي گيرند

اجزاء یک سیستم خبره

يک سيستم خبره از قسمتهاي تشکيل شده است اما سه قسمت اصلي براي آن در نظر گرفته شده است ، آنها عبارتند

1. رابط کاربري

بخشي است که به کاربر غير متخصص اجازه پرس و جو ازسيستم خبره را مي دهد و در نتيجه اين پرس و جو کاربر توصيه يا راه حلي را دريافت مي کند.رابط کاربري تا حد امکان بايد ساده و قابل درک باشد

2. پایگاه دانش

اين قسمت مجموعه اي از حقايق و قوانين مي باشد اين قسمت از اطلاعاتي تشکيل شده که از خبره هاي انساني گردآوري شده است

3. موتور استنتاج

شبيه به موتور جستجو عمل ميکند پايگاه دانش را براي منطبق بودن با پرس و جوي کاربر مورد بررسي قرار مي دهد.

    منابع:
      • سیستمهای خبره و وب سایت های تجاری-علی دوستی
      • wikipedia.org